Nhận bài mới qua e-mail hướng dẫn

Khuyến mãi Tiki.vn

Tìm số dòng thuần tối đa được tạo ra ở đời con

Trong đề minh họa môn sinh  cho kỳ thi THPT Quốc gia 2017 và trong đề thi những năm vừa rồi của Bộ GD và ĐT có ra dạng bài tập sinh học  yêu câu học sinh tính số dòng thuần tối đa được tạo ra ở đời con của một phép lai nào đó. Để nắm vững phương pháp giải bài tập dạng này, HQB sẽ đưa ra một số ví dụ kèm theo phân tích và hướng dẫn giải chi tiết về dạng bài tập này qua các ví dụ sau:

Ví dụ 1: Một cơ thể có kiểu gen Aa tự thụ phấn. Theo lí thuyết, số dòng thuần chủng tối đa có thể được tạo ra là
A. 4.
B. 3.
C. 1.
D. 2.

Hướng dẫn
Với bài này, chúng ta có tính đơn giản bằng cách liệt kê các kiểu gen được tạo thành ở đời con của một có thể có kiểu gen Aa như sau: AA, Aa và aa. Trong 3 kiểu gen đó thì:
+ Kiể gen Aa: là dị hợp (không thuần chủng)
+ AA và aa: là thuần chủng → có 2 dòng thuần

Ví dụ 2: Một cơ thể có kiểu gen AaBb tự thụ phấn. Theo lí thuyết, số dòng thuần chủng tối đa có thể được tạo ra là
A. 8.
B. 4.
C. 1.
D. 2.
(câu 7 - Đề minh họa 2017)
Hướng dẫn
Cơ thể AaBb tự thụ phấn (được hiểu là phép lai AaBb × AaBb). Đây là một phép lai 2 cặp tính trạng, thực chất là 2 phép lai như sau:
+ Phép lai 1: Aa × Aa → 2 dòng thuần
+ Phép lai 2: Bb × Bb → 2 dòng thuần
Vậy xét chung cả 2 phép lai sẽ có: 2×2 = 4 dòng thuần. Chúng ta có thể viết ra 4 dòng thuần đó là: AABB, AAbb, aaBB và aabb.

Ví dụ 3: Cho cây có kiểu gen AaBbDd tự thụ phấn qua nhiều thế hệ. Nếu các cặp gen này nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau thì số dòng thuần tối đa về cả 3 cặp gen có thể được tạo ra là
A 1
B 6
C 8
D 3

Hướng dẫn
Cơ thể AaBbDd tự thụ phấn (được hiểu là phép lai AaBbDd × AaBbDd). Đây là một phép lai 3 cặp tính trạng, thực chất là 3 phép lai như sau:
+ Phép lai 1: Aa × Aa → 2 dòng thuần
+ Phép lai 2: Bb × Bb → 2 dòng thuần
+ Phép lai 3: Dd × Dd → 2 dòng thuần
Vậy xét chung cả 2 phép lai sẽ có: 2×2×2= 8 dòng thuần. Chúng ta có thể viết ra 4 dòng thuần đó là: AABB, AAbb, aaBB và aabb.

Tóm tại: Một cơ thế gồm n cặp gen phân li độc lập → Số dòng thuần tối đa có thể được tạo ra ở đời con là: $2^n$

Ví dụ 4: Cho phép lai sau: P: AaBbDdff × AabbDdFf. Số loại dòng thuần về tất cả các cặp gen tạo ra ở đời con của phép lai trên.
A. 4
B. 6
C. 8
D. 16

Hướng dẫn
Phân tích tương tự, phép lai 4 cặp tính trạng AaBbDdff × AabbDdFf, thực chất là 4 phép lai 1 cặp tính trạng như sau:
+ Phép lai 1: Aa × Aa → 2 dòng thuần
+ Phép lai 2: Bb × bb → 1 dòng thuần
+ Phép lai 3: Dd × Dd → 2 dòng thuần
+ Phép lai 4: ff × Ff → 1 dòng thuần
Vậy xét chung cả 4 phép lai sẽ có: 2×1×2×1= 4 dòng thuần

Ví dụ 5: Người ta tiến hành nuôi các hạt phấn của cây có kiểu gen AabbDDEeGg thành các dòng đơn bội, sau đó lưỡng bội hóa để tạo ra các dòng thuần chủng. Theo lí thuyết, quá trình này sẽ tạo ra tối đa bao nhiêu dòng thuần có kiểu gen khác nhau?
A. 32.
B. 5.
C. 8.
D. 16
Hướng dẫn
Có thể có kiểu gen AabbDDEeGg, giảm phân sẽ cho ra $2^3$ = 8 loại giao tử đơn bội. Qua lưỡng bội hóa sẽ tạo ra 8 dòng thuần khác nhau.

Ví dụ 6: Một cá thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}$. Nếu các gen liên kết hoàn toàn trong giảm phân ở cả 2 cặp NST tương đồng thì qua tự thụ có thể tạo tối đa bao nhiêu loại dòng thuần ở thế hệ sau?
A. 4
B. 2
C. 8
D. 16

Hướng dẫn
Có thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}$ tự thụ (phép lai: $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}\times \frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}$), chúng ta tách thành 2 phép lai:
+ Phép lai 1: $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}$(liên kết hoàn toàn)→ cho ra 2 dòng thuần: $\frac{AB}{AB}$ và $\frac{ab}{ab}$
+ Phép lai 1: $\frac{DE}{de}\times \frac{DE}{de}$(liên kết hoàn toàn)→ cho ra 2 dòng thuần: $\frac{DE}{DE}$ và $\frac{de}{de}$
Xét chung 2 phép lai sẽ có 2×2 = 4 dòng thuần

Ví dụ 7: Một cá thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}$. Nếu xảy ra hoán vị gen trong giảm phân ở cả hai cặp nhiễm sắc thể tương đồng thì qua tự thụ có thể tạo tối đa bao nhiêu loại dòng thuần ở thế hệ sau? 
A. 32
B. 9
C. 8
D. 16

Hướng dẫn
Có thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}$ tự thụ (phép lai: $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}\times \frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}$), chúng ta tách thành 2 phép lai:
+ Phép lai 1: $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}$(có hoán vị)→ cho ra 4 dòng thuần: $\frac{AB}{AB}$ ,$\frac{ab}{ab}$, $\frac{Ab}{Ab}$ và $\frac{aB}{aB}$
+ Phép lai 1: $\frac{DE}{de}\times \frac{DE}{de}$(có hoán vị)→ cho ra 4 dòng thuần: $\frac{DE}{DE}$, $\frac{de}{de}$, $\frac{De}{De}$, $\frac{dE}{dE}$
Xét chung 2 phép lai sẽ có 4×4 = 16 dòng thuần

Khi gặp bài tập yêu cầu tính số dòng thuần ở đời con, các em cứ tách từng phép lai trên các nhóm gen liên kết. Sau đó lấy tích sẽ được kết quả chung của phép lai. Nếu cần trao đổi thêm về bài tập sinh học về dạng tìm số dòng thuần ở đời con của một phép lai, xin vui lòng để lại phản hồi bên dưới!

Chưa có phản hồi "Tìm số dòng thuần tối đa được tạo ra ở đời con"

Đăng nhận xét

Bạn bè