Nhận bài mới qua e-mail hướng dẫn

Khuyến mãi Tiki.vn

Số loại kiểu gen, số loại kiểu hình và tỉ lệ kiểu hình khi có hoán vị gen

Bài tập về các quy luật di truyền là dạng bài tập tương đối khó nhưng lại có số câu trong đề thi khá nhiều, vì vậy chúng ta cần phải luyện thật nhiều dạng bài tập này để biết cách giải và tìm cho mình cách giải nhanh nhất phù hợp với hình thức thi trắc nghiệm. Ở bài này mình sẽ hướng dẫn các bạn giải một bài tập về cách tính số loại kiểu gen, số loại kiểu hình và tỉ lệ một loại kiểu hình nào đó một cách nhanh chóng trong trường hợp phép lai hai cặp tính trạng có xảy ra hoán vị gen.

Ví dụ: Cho biết mỗi gen quy định một tính trạng và tính trạng trội là trội hoàn toàn. Xét phép lai $\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{aB}$, biết tần số hoán vị gen giữa hai gen A và B là 40% và diễn biến trong giảm phân tạo giao tử là như nhau ở hai giới. Tính số loại kiểu gen, số loại kiểu hình và tỉ lệ kiểu hình ở đời con?
Hướng dẫn giải:

Số kiểu gen ở đời con

Bài này chúng ta có thể viết sơ đồ lai rồi ngồi điếm số kiểu gen trong trường hợp 2 gen cùng nằm trên một NST và có xảy ra hoán vị gen. Tuy nhiên cách này dài dòng và tốn thời gian, ở đầy mình sẽ hướng dẫn cách giải nhanh hơn như sau:
Cách 2: Số kiểu gen = số kiểu gen trong trường hợp phân li độc lập cộng thêm 1 = 3.3  + 1 = 9 + 1 = 10 kiểu gen (vì kiểu gen AaBb trong phân li độc lập thì trong trường hợp hoán vị có hai trường hợp là: $\frac{AB}{ab}$ và $\frac{Ab}{aB}$).

Số kiểu hình ở đời con

Số loại kiểu hình ở đời con trong trường hợp hoán vị gen tương tự như trong phân li dộc lập: Số kiểu hình = 2.2 = 4 loại kiểu hình.

Tỉ lệ kiểu hình ở đời con

Tần số hoán vị 40% cho nên giao tử hoán vị có tỉ lệ 0,2.
  • Cơ thể $\frac{AB}{ab}$ sẽ giảm phân cho giao tử ab = 0,3 (giao tử liên kết)
  • Cơ thể $\frac{Ab}{aB}$ sẽ giảm phân cho giao tử ab = 0,2 (giao tử hoán vị)
Tới đây chúng ta cũng có thể tính từng loại giao tử và viết sơ đồ lai, nhưng cách này chỉ thích hợp cho giải bài tập tự luận. Còn trong bài tập trắc nghiệm sinh học thì ta nên sử dụng cách giải nhanh như sau:
  • Kiểu hình lặn aabb = tỉ lệ giao tử ab nhân với giao tử ab = 0,2 x 0,3 = 0,06.
  • Kiểu hình có 1 tính trạng trội  A-bb = aaB- = 0,25 - aabb = 0,25 - 0,06 = 0,19.
  • Kiểu hình có 2 tính trạng trội A-B- = 0,5 + aabb = 0,5 + 0,06 = 0,56.
Để hiểu hơn các bạn có thể xem thêm bài bài tập hoán vị gen. Ngoài ra các bạn cũng có thể tự tìm cách tính trong trường hợp không xảy ra hoán vị gen (liên kết gen hoàn toàn).

7 phản hồi "Số loại kiểu gen, số loại kiểu hình và tỉ lệ kiểu hình khi có hoán vị gen"

  1. làm sao để biết được tỉ lệ mỗi loại giao tử ạ? Ví dụ như giao tử aB/Ab?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Dựa vào số tế bào hay cơ thể mang kiểu gen BB/ab (biết tần số hoán vị nếu có) để xác định dựa trên cơ chế sinh học và toán xác suất. Em làm nhiều bài sẽ tự nhận ra điều này!

      Xóa
  2. khi lai 1 cặp tính trạng , viết phép lai cho tỉ lệ:
    1:0
    3:1
    1:1
    thầy giúp em với ạ
    thầy giúp em với ạ

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Thứ nhất em không Spam khi để lại phản hồi trên blog, vì mỗi phản hồi cần được phê duyệt trước khi hiển thị công khai.
      Về câu hỏi của em khá đơn giản, em nên lần lượt thử các trường hợp và sẽ có nhận định cho riêng mình. Câu hỏi này chứng tỏ em chưa vững kiến thức cơ bản nhất, nếu phải hỏi thì những bài khó hơn sẽ không làm được. Chúc em tìm ra phương pháp học phù hợp cho riêng mình.

      Xóa
  3. thưa thầy, trong bài khi đã xác định được tỉ lệ kiêủ hình rồi thì ta có được suy ra luôn kiểu gen không a?(ý em hỏi là cách trình bày sao cho khoa học ạ)
    VD: khi xđ đc tỉ lệ KH là 3:1 ti=hì em có được suy ra Kiểu gen của P là Aa không ạ?????

    Trả lờiXóa
  4. thầy ơi, thầy giải giúp em bài này với
    ở một loại thưc vật, xét 3 cặp gen (AaBbDd) mỗi gen quy định tính trạng trội hoàn toàn cho phép lai P: AaBbDd x AaBbDd.a) (a) F1 có bao nhiêu kiểu hình ? hãy xác định sự phân li kiểu hình của F1 theo công thức nào? (b)không cần lập bảng, hãy tính tỉ lệ xuất hiện F1 kiểu gen
    AaBbDd x AaBbDd

    Trả lờiXóa
  5. ở 1 loài đv:A-thân cao,a-thân thấp,B-hoa đỏ, b-hoa trắng C-cánh dài, c-cánh ngắn.cac scawpj gen nằm trên NST thường khác nhau
    -cho phép lai:AaBBCc x AaBbcc
    ko viêt sđl hãy cho biet f1
    a) tỉ lệ KH thân cao, hoa đỏ, cánh ngắn
    b) tỉ lệ KG AaBbCc

    Trả lờiXóa

Bạn bè