Nhận bài mới qua e-mail hướng dẫn

Khuyến mãi Tiki.vn

Tính số loại và tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình ở đời con

Vận dụng toán xác suất để giải nhanh các bài tập sinh học phần quy luật phân li độc lập như: xác định số loại kiểu gen, kiểu hình ở đời con hay tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình ở đời con trong các phép lai khi biết kiểu gen của bố mẹ mà không cần viết sơ đồ lai.

Theo quy luật phân li độc lập ta hiểu rằng: một phép lai có n cặp tính trạng, thực chất là n phép lai một cặp tính trạng. Như vậy khi đề bài cho biết kiểu gen có bố mẹ và tuân theo quy luật phân li độc lập thì ta chỉ cần dung toán xác suất để xác định nhanh số loại cũng như tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình ở đời con theo quy tắc sau:
  • Tỉ lệ KG khi xét chung nhiều cặp gen bằng các tỉ lệ KG riêng rẽ của mỗi cặp tính trạng nhân với nhau.
  • Số KH khi xét chung nhiều cặp tính trạng bằng số KH riêng của mỗi cặp tính trạng nhân với nhau.

Ví dụ: Cho biết A - hạt vàng : a- hạt xanh; B- hạt trơn : b - hạt nhăn; D - thân cao : d- thân thấp. Tính trạng trội là trội hoàn toàn. Phép lai P: AabbDd x AaBbdd sẽ cho số loại và tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình riêng từng cặp tính trạng như bảng sau:
Số loại và tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình chung cho cả 3 cặp tính trạng trên là:

  • Số KG = ( 1AA : 2Aa : 1aa)(1Bb : 1bb)(1Dd : 1dd) = 3 x 2 x 2 = 12.
  • Số KH = (3 vàng : 1 xanh)(1 trơn : 1 nhăn)(1 cao : 1 thấp) = 2 x 2 x 2 = 8.
Tính tỉ lệ phân li ở đời con.
- Tỉ lệ phân li kiểu gen ở đời con = Tích các tỉ lệ kiểu gen riêng lẻ của mỗi cặp gen.
- Tỉ lệ phân li kiểu hình ở đời con = Tích các tỉ lệ kiểu hình riêng lẻ của mỗi cặp gen.

Sử dụng toán xác suất để giải các bài tập về xác suất trong sinh học
- Nếu hai trường hợp độc lập nhưng đồng thời xảy ra => chúng ta dùng phương pháp nhân xác suất.
- Nếu hai trường hợp độc lập nhưng đối lập nhau (Nếu trường hợp này xảy ra thì trường hợp kia không xảy ra) => chúng ta dùng công thức cộng xác suất.

Bài tập vận dụng:
Cho A- quả tròn : a- quả dài; B -quả đỏ : b - quả xanh; D- quả ngọt : d - quả chua. Biết các cặp gen PLĐL

1. Không viết sơ đồ lai, tính số kiểu gen, tỉ lệ kiểu gen, số kiểu hình đời F1 của các phép lai sau:
a. P1: AaBbDd x aabbdd
b. P2: AaBbDd x AaBbdd

2. Xép phép lai P3: AaBbdd x aaBbDd
a. Không viết sơ đồ lai, xác định tỉ lệ xuất hiện ở đời F1 từng kiểu gen sau: AaBbDd ; AabbDD; aaBBDd
b. Không viết sơ đồ lai, xác định tỉ lệ xuất hiện ở đời F1 từng từng loại kiểu hình sau: ( A-B-C); (aabbD-); (A-bbD-)

Những bài bài tập sinh học về tính tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình ở đời con là dạng bài tập có nhiều trong đề thi môn sinh trong những năm gần đây. Để giải nhanh phù hợp với dạng bài tập trắc nghiệm sinh học chúng ta nên sử dụng toán xác suất để tính. Hạn chế tối đa việc viết sơ đồ lai, vì nó dài dòng và rất dễ nhầm trong quá trình làm bài.

21 phản hồi "Tính số loại và tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình ở đời con"

  1. bài 1: a, KG=8, tỉ lệ KG là: (1:1)*(1:1)*(1:1), KH=8
    b, Lần lượt 18, (1:2:1)*(1:2:1)*(1:1), 8
    bài 2: a, 1/4,0,1/16
    b, 9/16,1/16,3/16
    dúng ko thầy?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Bài này biết cách làm và làm cẩn thận là được, chứ nó không phải khó!

      Xóa
  2. Trả lời
    1. Cái này tùy trương hợp. Ví dụ như xét 1 gen có 2 alen (A và a) và tính trạng trội là trội hoàn toàn thì tính trạng trội sẽ có 2 kiểu gen và AA và Aa.

      Xóa
  3. Thầy ơi giải giùm e bài với ạ : cho cây có kiểu gen AaBbDd lai với cây có kiểu gen AabbDd tạo ra F1 .Xác định tỉ lệ KG mang 2tính trội và 1tính lặn

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. AaBbDd x AabbDd => có 3 phép lai 1 cặp tính trạng:
      * Aa x Aa => F1 có 3 Trội : 1 lặn
      * Bb x bb => 1 trội : 1 lặn
      * Dd x Dd => 3 trội : 1 lặn
      Tỉ lệ kiểu hình mang 2 tính trạng trội và một tính trạng lặn có 3 trường hợp:
      TH1: A-B-dd = 3/4.1/2.1/4
      TH2: A-bbD- = 3/4.1/2.3/4
      TH3: aaB-D- = 1/4.1/2.3/4

      Vậy tỉ lệ kiểu hình mang 2 tính trạng trội và một tính trạng lặn = TH1 + TH2 + TH3 = 3/32 + 9/32 + 3/32 = 15/32

      Xóa
  4. sao e lam ra et qua nay co dung hong thua thay:
    1. a/ KG: 8, KH:8
    b/ KG: 18, KH: 8
    2. a/ 1/8, 0, 1/16
    b/ 3/16, 1/16, 1/16

    Trả lờiXóa
  5. Thầy giúp em bài tập này với ạ:
    Bài 1. một loài thực vật có 2n=10, trên mỗi cặp NST chỉ xét 1 locut có 2 alen. Ở các thể đột biến lệch bội thể một của loài này sẽ có tối đa bao nhiêu kiểu gen khác nhau?
    Bài 2. Ở phép lai đực AaBbddEe x cái AaBbDDee. Trong quá trình giảm phân của cơ thể đực, cặp NST mang cặp gen Bb ở một số tế bào không phân li trong giảm phân 1, giảm phân 2 diễn ra bình thường, các cặp NST khác phân li bình thường. TRong quá trình giảm phân của cơ thể cái, cặp NST mang gen Aa ở một số tế bào không phân li trong giảm phân 1, giảm phân 2 diễn ra bình thường, các cặp NST khác bình thường. xác định:
    a. Số loại kiểu gen đột biến ở đời con?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Trong comment em lưu ý, nếu hỏi bài liên quan đến một bài cụ thể thì hãy comment bên dưới, còn hỏi một bài không liên quan thì em vào mục HỎI ĐÁP để gửi câu hỏi hoặc trả lời. Xin cảm ơn!

      Xóa
  6. Thầy cho e hỏi :Biết mỗi gen quy định 1 tính trạng và trội lặn hoàn toàn,các gen phân li độc lập. Xét n cặp gen thì có bao nhiêu phép lai cho kết quả giống phép lai phân tích

    Trả lờiXóa
  7. thầy ơi cho em hỏi: cho phép lai AaBbDD x AaBbdd. tính tỉ lệ cấc loại kiểu gen AaBbDd, AaBBDd,AABBDd. tính số giao tử, hợp tử, kiểu gen kiểu hình ???

    Trả lờiXóa
  8. Ở một loài động vật, cho biết mỗi gen quy định một tính trạng và trội hoàn toàn. Ở phép lai AaBbDd x AabbDd. Hãy cho biết
    a. Ở đời con, loại kiểu gen aabbdd chiếm tỉ lệ bao nhiêu?
    b. Ở đời con, loại kiểu hình mang ba tính trạng trội (A-B-D) chiếm tỉ lệ bao nhiêu?
    thấy giúp em với ạ

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Bài này tương tự bài tập chương trong sách giáo khoa đó em. E tách 1 phép lai gồm 3 cặp tính trạng ở trên thành 3 phép lai một cặp tính trạng, rồi tính tỉ lệ KG, KH từng cặp sáu đó gộp lại theo quy luật xác suất.
      a. aabbdd = 1/4x1/2x1/4
      b. A-B-D- = 3/4x1/2x3/4

      Xóa
  9. cho phép lai AaBbDd x aaBbdd. Nếu mỗi cặp gen quy định mỗi tính trạng và trội không hoàn toàn thì đời con có kiểu hình trội về cả ba tính trạng là

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Em xem lại là trội hoàn toàn hay không hoàn toàn nhé? Nếu trội không hoàn toàn thì = 0, còn trội hoàn toàn thì = 1/16

      Xóa
  10. thầy ơi tính giao tử đời con ra sao

    Trả lờiXóa
  11. có thể xác định từng loại kiểu gen bằng cách nào không thưa thầy?

    Trả lờiXóa
  12. Thầy ơi em có bài này mà đề bài bắt tìm tỉ lệ KH khác bố mẹ ,em ko hiểu lắm thầy giúp e với ạ
    Thực hiện phép lai P : AaBbDdEe x AaBbDdEe ,biết mỗi gen quy định 1 tính trạng và phân li độc lập ,tính trạng trội hoàn toàn ,ở F1 hãy xá định số loại KG ,số loại KH ,tỉ lệ KH khác bố mẹ ,tỉ lệ KH mang 3 tính trạng trội và 1 tính trạng lặn

    Trả lờiXóa

Bạn bè