Đề thi thử sinh học 2026 - Nghệ An

KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG KẾT HỢP THI THỬ LỚP 12, NĂM HỌC 2025 - 2026 (Đợt 1)

Môn thi: Sinh học

Thời gian làm bài: 50 phút, không kể thời gian phát đề

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1: Ở ruồi giấm, tính trạng màu mắt do một gene có hai allele quy định. Cho ruồi cái mắt đỏ giao phối với ruồi đực mắt trắng (P), thu được F₁ gồm toàn ruồi mắt đó. Cho toàn bộ các cá thể F₁ giao phối ngẫu nhiên với nhau, thu được F₂ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 3 mắt đỏ : 1 mắt trắng. Tiếp tục cho toàn bộ các cá thể F₂ giao phối ngẫu nhiên với nhau, thu được F₃ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 13 mắt đỏ : 3 mắt trắng. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?

A. Gene quy định màu mắt nằm trên nhiễm sắc thể thường.

B. Trong số các ruồi mắt đỏ ở F₃, ruồi cái chiếm tỉ lệ 6/13.

C. Ở F₂ có 5 loại kiểu gene quy định tính trạng màu mắt.

D. Cho các cá thể mắt đỏ ở F₂ ngẫu phối, thu được đời con có tỉ lệ kiểu gene 3 : 3 : 1 : 1.

Câu 2: Chọn lọc tự nhiên là quá trình ... (1)... tần số allele và tần số kiểu gene quy định các đặc điểm thích nghi, đồng thời ... (2)... tần số allele và tần số kiểu gene quy định các đặc điểm không thích nghi trong quần thể. Cụm từ (1) và (2) lần lượt là

A. giữ nguyên, làm giảm.

B. làm tăng, giữ nguyên.

C. làm giảm, làm tăng.

D. làm tăng, làm giảm.

Câu 3: Sông Lam là con sông quan trọng của Nghệ An và Hà Tĩnh. Việc khai thác cát quá mức đã làm thay đổi cấu trúc lòng sông, mực nước sông hạ thấp, nhiễm mặn, gây sạt lở bờ sông, ô nhiễm nguồn nước và mất cân bằng hệ sinh thái. Phát biểu nào sau đây không đúng về tác động của hoạt động hút cát gây mất cân bằng hệ sinh thái?

A. Xâm nhập mặn làm thay đổi cấu trúc loài từ nước ngọt sang nước lợ. ☑

B. Mực nước sông hạ thấp làm ảnh hưởng đến thảm thực vật thủy sinh ven bờ. ☑

C. Lớp trầm tích bề mặt bị hút làm các sinh vật tầng đáy phát triển quá mức. ☐

D. Nước bị ô nhiễm làm giảm khả năng quang hợp của thực vật thủy sinh.

Câu 4: Hiện tượng hoa của cây phù dung (Hibiscus mutabilis) có màu trắng vào buổi sáng và chuyển sang màu hồng vào buổi chiều được gọi là

A. đột biến.

B. chọn lọc tự nhiên.

C. biến dị tổ hợp.

Câu 5: Hình sau mô tả nhân tố tiến hóa nào?

A. Chọn lọc tự nhiên.

B. Giao phối không ngẫu nhiên.

C. Phiếu bạt di truyền.

D. Dòng gene.

Câu 6: Quần thể voo Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus) tại vườn quốc gia Cát Bà tính đến cuối năm 2024 có khoảng 90 cá thể. Thông tin trên thể hiện đặc trưng nào của quần thể?

A. Nhóm tuổi.

B. Kích thước quần thể.

C. Kiểu phân bố.

D. Mật độ cá thể.

Câu 7: Vào thế kỷ 19 tại Anh, bệnh máu khó đông Hemophilia B được gọi là “căn bệnh hoàng gia”. Nữ hoàng Victoria có 9 người con, trong đó chỉ hoàng tử Leopold mắc bệnh. Tuy nhiên, nhiều hậu duệ của hai công chúa Alice và Beatrice cũng mắc bệnh, và đa số người bệnh là nam giới. Cơ chế di truyền nào sau đây giải thích hợp lý nhất về gene gây bệnh này?

A. Gene trội trên NST thường.

B. Gene lặn trên vùng không tương đồng của NST giới tính X.

C. Gene lặn trên NST thường.

D. Gene trội trên vùng không tương đồng của NST giới tính Y.

Câu 8: Ở cây rau diếp, nước chủ yếu được thoát qua cơ quan nào sau đây?

A. Cành.

B. Lá.

C. Thân.

D. Rễ.

Câu 9: Nhân tố sinh thái nào sau đây là nhân tố hữu sinh?

A. Ánh sáng.

B. Độ ẩm.

C. Cỏ.

D. Nhiệt độ.

Câu 10: Trong quá trình tiến hóa của sinh giới, giai đoạn tiến hóa hình thành các tế bào nguyên thủy trên Trái Đất được gọi là

A. tiến hóa lớn.

B. tiến hóa sinh học.

C. tiến hóa hóa học.

D. tiến hóa tiến sinh học.

Câu 11: Hình sau mô tả 1 giai đoạn trong chu kì tế bào. Tế bào này đang ở

A. kì đầu.

B. kì cuối.

C. kì giữa.

D. kì sau.

Câu 12: Thành phần nào sau đây không thuộc quần xã sinh vật?

A. Chất hữu cơ.

B. Sinh vật tiêu thụ.

C. Sinh vật phân giải.

D. Sinh vật sản xuất.

Câu 13: Quan sát cây phát sinh chủng loại ở hình sau và cho biết phát biểu nào sau đây sai?

A. Tổ tiên chung của thỏ và cá sấu có 4 chi và trứng có màng ối.

B. Cá sấu có quan hệ họ hàng gần nhất với cá ngừ.

C. Đặc điểm chung của ếch và cá mập là có xương sống.

D. Cá sấu và đười ươi có quan hệ họ hàng gần hơn so với cá sấu và cá ngừ.

Câu 14: Ở tim người bình thường, ngăn nào sau đây bơm máu giàu $\mathrm{O}_2$ vào động mạch chủ?

A. Tâm nhĩ trái.

B. Tâm thất trái.

C. Tâm nhĩ phải.

D. Tâm thất phải.

Câu 15: Đến tuổi trưởng thành, những con gà trống chọi nhau để thiết lập trật tự thứ bậc, tranh giành quyền thống trị đàn và bảo vệ lãnh thổ. Đây là ví dụ về quan hệ

A. cạnh tranh khác loài.

B. cạnh tranh cùng loài.

C. hỗ trợ.

D. ức chế - cảm nhiễm.

Câu 16: Lĩnh vực khoa học ứng dụng các nguyên lý di truyền trong khám chữa bệnh ở người được gọi là

A. di truyền học người.

B. di truyền y học.

C. liệu pháp gene.

D. tư vấn di truyền.

Câu 17: Theo Darwin, những biến dị cá thể có lợi giúp sinh vật sống sót và sinh sản tốt hơn sẽ được chọn lọc tự nhiên giữ lại và tích lũy dần qua nhiều thế hệ, từ đó hình thành nên

A. đặc điểm thích nghi.

B. chọn lọc nhân tạo.

C. thường biến.

D. phân li tính trạng.

Câu 18: Hình sau mô tả chu kì tế bào. Tại điểm kiểm soát G₁, nếu tế bào không nhận được tín hiệu đi tiếp thì sẽ bước sang pha

A. G₂.

B. S.

D. M.

**PHẦN II.** Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1: Các nhà khoa học đã xác định vật chất di truyền của 1 chủng Coronavirus là một phân tử RNA có tổng số 29903 nucleotide, trong đó số lượng từng loại nucleotide A, U, G, C lần lượt là 9594, 8954, 5492, 5863. Một đoạn phân tử RNA này mã hóa protein vô, trong đó nucleotide đầu tiên của bộ ba mở đầu ở vị trí nucleotide thứ 29558 và nucleotide thứ ba của bộ ba kết thúc ở vị trí 29674.

a) Vật chất di truyền của chủng virus trên là một phân tử RNA mạch kép.

b) Phân tử protein do đoạn RNA trên mã hóa có 40 amino acid.

c) Đoạn RNA mã hóa protein vô có chứa 117 nucleotide.

d) Phần trăm mỗi loại nucleotide A, U, G, C của virus này lần lượt là 32,08%; 29,94%; 18,37%; 19,61%.

Câu 2: Hình sau mô tả tim và một số mạch máu lớn của người bình thường, người bệnh 1 và người bệnh 2. Mỗi người bệnh có một bất thường bẩm sinh về cấu trúc tim hoặc mạch máu lớn; mũi tên trên hình chỉ vị trí bất thường.

a) Huyết áp chi dưới ở người bệnh 2 thường cao hơn người bình thường.

b) Ở người bệnh 2, tâm thất trái có nguy cơ phì đại

c) Ở người bệnh 1, một phần máu giàu O₂ từ tâm nhĩ trái có thể đi sang tâm nhĩ phải.

d) Người bệnh 1 bị thông vách liên nhĩ, người bệnh 2 bị hẹp eo động mạch chủ.

Câu 3: Ở thò nhà (Oryctolagus cuniculus), người ta tìm thấy ba kiểu hình màu lông: chinchilla (C), himalaya (H) và bạch tạng (A). Để tìm hiểu cơ chế di truyền màu lông, các nhà nghiên cứu đã lai các cá thể thó với nhau và ghi nhận kết quả trong bảng sau.

a) Nếu lấy cá thể kiểu hình H ở P của phép lai 2 lai với cá thể kiểu hình C ở P của phép lai 4, xác suất thu được con có kiểu hình H là 25%. ☑

b) Trong quần thể có tối đa 6 loại kiểu gene quy định màu lông. ☐

c) Có thể kiểm tra kiểu gene của cá thể mang kiểu hình trội là thuần chủng hay không bằng cách phân tích kết quả lai giữa cá thể đó với cá thể có kiểu hình lặn.

d) Kiểu gene của cá thể có kiểu hình C trong các phép lai 7 và 9 là giống nhau.

Câu 4: Sầu riêng là một loài cây ưa bóng khi còn nhỏ và ưa sáng khi trưởng thành. Ở Tây Nguyên, trong các vườn sầu riêng bà con thường trồng xen canh các loại cây như chuối, cà phê, măng cụt hay cây họ đậu...

a) Các cây trồng xen thường có chung đặc điểm sinh thái với cây sầu riêng để thuận tiện việc chăm sóc.

b) Trồng xen là ứng dụng về sự phân bố các cá thể trong không gian của quần thể.

c) Việc trồng xen giúp tận dụng tối đa diện tích đất, nguồn nước tưới và phân bón.

d) Xen canh hạn chế có dại, giúp che phủ đất và giảm xói mòn đất.

PHẦN III. Trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1: Một người trồng rừng cải tạo 100 hecta rừng tạp sang trồng keo. Biết rằng lượng tăng trưởng sinh khối trung bình của rừng tạp là 10 tấn/ha/năm còn của rừng keo là 20 tấn/ha/năm. Để tích lũy 1 tấn sinh khối thì trung bình cây hấp thụ 1,5 tấn CO₂. Mỗi tín chỉ carbon (Carbon Credit) tính bằng 1 tấn CO₂ cây hấp thụ. Phần tín chỉ carbon tăng lên do cải tạo rừng tạp được những công ty phát thải CO₂ chi trả với giá 15 USD/tín chí, trong đó người trồng rừng được hưởng 80%, còn 20% chi phí dành cho quản lí và thẩm định hồ sơ. Sau 5 năm trồng cây keo thì người trồng rừng thu được bao nhiêu tỉ đồng từ việc bán tín chỉ carbon (Quy đổi: 1 USD = 25 000 đồng. Kết quả làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy.)

Câu 2: Trong quá trình tạo các plasmid mang DNA ngoại lai từ chim ruồi, các nhà khoa học thu được 4 loại plasmid, kí hiệu là plasmid 1, 2, 3 và 4 như hình sau.

Dựa vào hình, plasmid số mấy không phải là DNA tái tổ hợp? (Nếu có nhiều plasmid không phải là DNA tái tổ hợp thì ghi các số theo thứ tự tăng dần)

Câu 3: Để xác định khoảng cách giữa các gene, Sturtevant đã thực hiện phép lai ở ruồi giấm. Ông lai các cá thể P với nhau thu được đời con F₁, tiếp tục cho F₁ ngẫu phối thu được đời F₂. Kết quả thu được như sau:

P: ♀ thân vàng, cánh dài × ♂ thân xám, cánh ngắn

F₁: ♀: 100% thân xám, cánh dài; ♂: 100% thân vàng, cánh dài

F₂: ♀: 148 thân xám, cánh dài; 130 thân vàng, cánh dài ♂: 51 thân xám, cánh dài; 82 thân vàng, cánh dài; 89 thân xám, cánh ngắn; 48 thân vàng, cánh ngắn

Trong quá trình nghiên cứu, Sturtevant đã sử dụng phương pháp tính tần số hoán vị gene như sau:

Tần số hoán vị gen (f) = $\frac{\text{ Số cá thể tái tổ hợp do hoán vị gene}}{\text{ Tổng số cá thể ở đời con}} \times 100\%$

Theo phương pháp lập bản đồ di truyền dựa trên tần số hoán vị gene thì khoảng cách giữa gene quy định thân xám và gene quy định cánh dài là bao nhiêu cM? (Kết quả làm tròn đến 1 chữ số sau dấu phẩy).

Câu 4: Bàng sau thể hiện sự sai khác về các nitrogenous base ở vị trí nucleotide từ 1 đến 7 của một gene ở 4 loài sinh vật (được kí hiệu I, II, III, IV) so với loài V. Biết mọi sự sai khác từ nucleotide từ 1 đến 7 là do đột biến thay thế; các nucleotide còn lại của gene trên không khác nhau giữa 5 loài.

Cây phát sinh chủng loại sau được xây dựng dựa trên thông tin của bảng trên, các chữ cái a, b, c, d, e, f, g là đột biến ở vị trí các nucleotide nhưng chưa được xác định.

Dựa vào bảng dữ liệu và cây phát sinh chủng loại, hãy xác định các vị trí nucleotide bị đột biến tương ứng với các điểm b, c, f, g trên cây phát sinh. (Viết kết quả dưới dạng chuỗi 4 chữ số liên tiếp tương ứng với các chữ cái b, c, f, g)

**Câu 5:** Một dạng bệnh thấp lùn hiếm gặp có biểu hiện chân tay ngắn, thừa ngón, môi và răng bất thường. Bệnh do một allele lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Một quần thể đang ở trạng thái cân bằng di truyền, trong đó tỉ lệ người mắc bệnh là 0,16%. Tần số allele gây bệnh trong quần thể là bao nhiêu? (Kết quả làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)

**Câu 6:** Phả hệ sau mô tả sự di truyền của một bệnh do một gene có 2 allele quy định trong một dòng họ. Biết các thành viên trong phả hệ không phát sinh đột biến về gene gây bệnh và người số 10 không mang allele gây bệnh.