Nhận bài mới qua e-mail hướng dẫn

Tìm số tế bào sinh dục chín tối thiểu tham gia giảm phân

Các đề thi thử THPT năm 2016 của các trường đều có thêm vào những câu đòi hỏi học sinh phải hiểu bản chất quá trình mới làm được. Những câu này thực sự nó không quá khó, nhưng nó ít được đề cập trong các đề thi trước đó, và các tài liệu tham khảo môn sinh học cũng chưa cập nhật những dạng này. Sau đây HQB trích một câu trong đề thi thử của trường THPT Chuyên ĐH Vinh lần 1 năm 2016.

Đề:
Một cơ thể đực của loài lưỡng bội có kiểu gen $AaBbDd\frac{Eh}{eH}$ giảm phân hình thành giao tử. Biết rằng quá trình giảm phân diễn ra bình thường và có xảy ra trao đổi chéo với tần số 30%. Theo lí thuyết, số lượng tế bào sinh dục chín tối thiểu tham gia giảm phân để tạo ra tất cả các loại giao tử từ cơ thể có kiểu gen trên là
A. 16.
B. 10.
C. 32.
D. 8.
Hướng dẫn giải:

Một cơ thể đực của loài lưỡng bội có kiểu gen $AaBbDd\frac{Eh}{eH}$ giảm phân bình thường và có xảy ra trao đổi chéo sẽ cho ra: 32 loại giao tử cụ thể:

  • Aa giảm phân cho 2 loại giao tử là A và a.
  • Bb giảm phân cho 2 loại giao tử là B và b.
  • Dd giảm phân cho 2 loại giao tử là D và d.
  • $\frac{Eh}{eH}$ giảm phân cho 4 loại giao tử  trong đó 2 loại giao tử liên kết (EheH) và 2 loại giao tử hoán vị (EHeh)
Vậy số giao tử có thể được tạo ra là: 2.2.2.4 = 32 loại giao tử.

Để tạo ra 32 loại giao tử thì số tế bào sinh dục đực ít nhất tham gia giảm phân là:

  • Nếu không có trao đổi chéo thì 1 tế bào giảm phân sẽ cho 2 loại giao tử.
  • Nếu có trao đổi chéo thì 1 tế bào giảm phân cho ra 4 loại giao tử.
Ở đây đề cho tần số hoán vị gen là 30% nghĩa là có 60% số tế bào xảy ra hiện tượng trao đổi chéo và 40% số tế bào không xảy ra trao đổi chéo trong giảm phân.

Gọi a là số tế bào tham gia giảm phân tối thiểu để hình thành đủ 32 loại giao tử như đề bài thì ta có phương trình: $\frac{40}{100}a\times 2+ \frac{60}{100}a\times 4=32$ => a = 10.

Vậy, theo lí thuyết, số lượng tế bào sinh dục chín tối thiểu tham gia giảm phân để tạo ra tất cả các loại giao tử từ cơ thể có kiểu gen trên là 10 tế bào.


13 phản hồi "Tìm số tế bào sinh dục chín tối thiểu tham gia giảm phân"

  1. e chào thầy ạ,thầy cho e hỏi tại sao f=30% thì 60% tb xãy ra trao đổi chéo,40% ko xãy ra ạ.mong thầy trả lời

    ReplyDelete
    Replies
    1. Tần số hoán vị (f) = (2 x Số tế bào giảm phân có hoán vị)/ (4 x tổng số tế bào tham gia giảm phân)

      Delete
  2. thầy ơi. đáp án là 10 => có 6 tế bào giảm phân có trao đổi chéo nên tạo ra 6 giao có chứa gen EH và 6 giao tử có chứa gen eh
    mà có tất cả số loại giao tử chứa gen EH hoặc eh tối đa là 2x2x2 = 8 loại

    ReplyDelete
  3. thầy cho em hỏi
    để tạo ra giao tử hoán vị thì bắt buộc tế bào phải hoán vị. Tức là cần 8 tế bào hoán vị để cho ra tất cả 32 giao tử. Những tế bào không hoán vị không phải cũng cho ra những loại giao tử trùng lại sao ạ

    ReplyDelete
    Replies
    1. Nhưng mà mỗi tế bào đều chắc chắn cho ra 2 giao tử liên kết và 2 giao tử hoán vị mà cậu.

      Delete
    2. Mỗi tế bào hvi cho tối đa 2 loại giao tử hoán vị.
      vậy cần 8 tế bào hvi để có 16 loại giao tử hoán vị

      Delete
  4. Để tạo 16 loại giao tử hoán vị cần min 8 tế bào.
    Vậy cần 8/(2x0,3) = 13,3 tế bào tức là 14 tế bào

    ReplyDelete
  5. giải sai. số tế bào ko có TĐC = 0,4. số tế bào TĐC = 0,6.
    Tổng số loại giao tử đực sinh ra 32 ( gồm 16 gt liên kết và 16 hvg)
    a là số tế bào tối thiểu cho số loại gt tối đa.
    để cho 16 gt hvg cần a.0,6.2=16 => a=14
    để cho 16 giao tử hoán vị gen cần a.0,4.2=16 =>a=20
    lấy a = 20 vì thoả mã cả 2. =>>> đề sai bét =>>> người giải cũng sai bét

    ReplyDelete
    Replies
    1. Cảm ơn phản hồi của Hiệp. Tuy nhiên Hiệp thay tần số hoán vị là 30% thành 50% thì tính thế nào?

      Delete
  6. ta thấy cách giải trên có vẻ không ổn vì có tới 16 giao tử hoán vị cần ít nhất 8 tế bào xảy ra hoán vị nếu theo cách giải trên ta thấy trong các giao tử tạo ra chỉ có 12 giao tử hoán vị, 20 giao tử liên kết như vậy có 4 gt liên kết bị trùng nhưng thiếu 4 giao tử hoán vị

    ReplyDelete

Bạn bè